Bún đậu mắm tôm là món ăn dân dã được yêu thích bởi sự kết hợp hài hòa giữa bún lá mềm, đậu phụ chiên vàng, thịt luộc, chả cốm và các loại rau thơm. Điểm nhấn của món ăn nằm ở chén mắm tôm được pha vừa vị, có vị mặn đậm, chua nhẹ, ngọt dịu và cay thơm, giúp cân bằng vị béo của các nguyên liệu ăn kèm. Không cần chuẩn bị quá cầu kỳ, bạn vẫn có thể tự làm món ăn này tại nhà với những nguyên liệu quen thuộc.
Cùng tham khảo cách làm bún đậu mắm tôm đơn giản, thơm ngon để chuẩn bị một mẹt bún đầy đặn cho cả gia đình nhé!
Mục Lục
Bún đậu mắm tôm có nguồn gốc từ đâu?
Nhắc đến những món ăn dân dã của ẩm thực Hà Nội, bún đậu mắm tôm là cái tên khó bỏ qua. Từ một mẹt ăn đơn giản với bún lá, đậu phụ chiên và chén mắm tôm, món ăn dần trở nên phổ biến ở nhiều nơi. Sự hấp dẫn nằm ở cách các nguyên liệu tưởng chừng quen thuộc kết hợp với nhau: bún mềm, đậu phụ vàng giòn, thịt luộc mềm thơm, chả cốm béo bùi cùng các loại rau xanh tươi.
Điểm nhấn đặc trưng của món ăn vẫn là chén mắm tôm được pha cùng đường, quất, ớt và một chút rượu trắng. Vị mặn đậm, chua nhẹ, ngọt dịu và cay thơm giúp cân bằng vị béo của đậu chiên, thịt và chả cốm. Chính sự kết hợp này khiến món ăn dù không cầu kỳ về nguyên liệu nhưng vẫn có sức hấp dẫn riêng.
Ngày nay, không cần phải ra hàng quán, bạn vẫn có thể tự chuẩn bị một mẹt bún đậu mắm tôm ngay tại nhà. Chỉ cần sơ chế nguyên liệu đúng cách, chiên đậu vừa tới và pha chén mắm vừa khẩu vị là đã có một bữa ăn ngon miệng cho cả gia đình.
Cách làm bún đậu mắm tôm đậm đà chuẩn vị tại nhà
Đôi khi, niềm vui ngày cuối tuần chỉ đơn giản là cả nhà cùng quây quần bên mẹt bún đậu tự tay làm. Không cần chuẩn bị nguyên liệu quá phức tạp, cái hay của món ăn này nằm ở sự kết hợp hài hòa giữa những thức quà bình dị: chút thanh mát của bún lá, vị béo ngậy của đậu rán, chả cốm và hương vị đậm đà không thể thiếu của bát mắm tôm vắt chanh ớt. Hãy cùng vào bếp với công thức siêu nhanh gọn dưới đây để chiêu đãi cả nhà nhé.
Nguyên liệu làm bún đậu mắm tôm
- 500g bún lá
- 3 – 5 bìa đậu phụ
- 300g thịt chân giò rút xương
- 300g thịt ba chỉ
- 300g chả cốm
- 50g mắm tôm
- 3 quả ớt
- 1 củ tỏi
- 2 quả quất
- 1 thìa canh rượu trắng
- Kinh giới
- Rau mùi
- Xà lách
- Dưa chuột
Bạn có thể điều chỉnh lượng nguyên liệu tùy theo số người ăn. Nếu thích nhiều đậu phụ hoặc chả cốm, có thể tăng thêm lượng tương ứng để mẹt bún đa dạng hơn.
Khi mua thịt, nên chọn những miếng có màu sắc tự nhiên, bề mặt khô ráo, thịt săn chắc và có độ đàn hồi. Thịt ba chỉ ngon thường có phần nạc và mỡ xen kẽ, không bị nhũn hoặc có mùi lạ. Với chân giò, nên chọn phần thịt tươi, không có dấu hiệu nhớt hay đổi màu.
Đậu phụ nên chọn những bìa có màu trắng ngà tự nhiên, bề mặt mịn, không quá cứng. Chả cốm nên có màu sắc tự nhiên, khi chiên lên có mùi thơm đặc trưng và phần vỏ vàng đẹp.
Cách làm bún đậu mắm tôm đậm đà thơm ngon
Bước 1: Sơ chế và luộc thịt
Thịt ba chỉ và thịt chân giò sau khi mua về đem rửa sạch với nước. Tiếp theo, trụng sơ thịt qua nước sôi để loại bỏ phần cặn bẩn còn bám trên bề mặt. Sau đó, rửa lại một lần nữa với nước sạch rồi để ráo.
Nếu muốn phần thịt sau khi luộc có vị đậm đà hơn, bạn có thể ướp sơ với một chút gia vị trong khoảng 15 – 20 phút. Riêng phần chân giò rút xương, dùng dây thực phẩm hoặc lạt sạch buộc chặt thành khối tròn trước khi luộc. Cách này giúp thịt giữ được hình dáng, khi thái thành lát sẽ đẹp mắt hơn.
Cho thịt vào nồi, thêm lượng nước vừa đủ ngập thịt rồi nêm một chút muối. Đun đến khi nước sôi thì hạ lửa, tiếp tục luộc khoảng 25 – 30 phút hoặc đến khi thịt chín.
Để kiểm tra, có thể dùng đũa hoặc que nhọn xiên vào phần dày nhất của miếng thịt. Nếu không còn nước màu đỏ chảy ra là thịt đã chín.
Vớt thịt ra rồi cho ngay vào thau nước lạnh. Nếu có thể, dùng nước đá để làm nguội nhanh phần thịt vừa luộc. Cách này giúp thịt săn chắc hơn, bề mặt không bị khô và khi thái cũng dễ dàng hơn.
Sau khi thịt nguội, để ráo rồi thái thành những lát mỏng vừa ăn.
Mẹo nhỏ: Không nên luộc thịt ở lửa quá lớn trong suốt thời gian dài. Nấu ở mức lửa vừa giúp thịt chín đều mà vẫn giữ được độ mềm, ngọt tự nhiên.
Bước 2: Sơ chế rau ăn kèm
Trong lúc chờ thịt chín, bạn có thể tranh thủ sơ chế các loại rau ăn kèm để tiết kiệm thời gian.
Tía tô, kinh giới, rau mùi và xà lách nhặt bỏ lá úa, lá sâu cùng phần gốc không sử dụng. Rửa từng loại rau dưới vòi nước sạch để loại bỏ bụi bẩn. Sau đó, ngâm rau trong nước muối pha loãng rồi rửa lại với nước sạch.
Rau sau khi rửa nên để thật ráo nước trước khi bày lên mẹt. Nếu còn quá nhiều nước, phần rau dễ làm bún và các nguyên liệu khác bị ướt, ảnh hưởng đến độ ngon khi ăn.
Dưa chuột rửa sạch, có thể gọt vỏ tùy thích rồi cắt thành lát mỏng hoặc những miếng vừa ăn. Dưa chuột có vị thanh mát, giúp cân bằng vị đậm và béo của các thành phần còn lại.
Khi sơ chế rau, nên sử dụng dụng cụ sạch và tách riêng rau sống với các nguyên liệu thịt chưa chế biến để hạn chế nhiễm chéo trong quá trình chuẩn bị món ăn.
Bước 3: Chiên chả cốm
Chả cốm là một trong những thành phần thường xuất hiện trong mẹt bún đậu mắm tôm, đặc biệt khi muốn chuẩn bị một phần ăn đầy đặn hơn.
Đầu tiên, bắc chảo lên bếp, cho một lượng dầu vừa đủ rồi đun nóng. Khi dầu đạt nhiệt độ thích hợp, lần lượt cho từng miếng chả cốm vào chảo.
Chiên chả với lửa vừa, trở đều các mặt để chả vàng từ từ và chín đều bên trong. Khi phần ngoài chuyển sang màu vàng đẹp mắt, chả có mùi thơm và bề mặt hơi giòn thì gắp ra.
Đặt chả cốm lên đĩa có lót giấy thấm dầu để loại bỏ bớt lượng dầu còn dư. Khi chả nguội bớt, dùng dao cắt thành những miếng dài vừa ăn.
Không nên để lửa quá lớn khi chiên chả cốm vì phần bên ngoài có thể nhanh vàng nhưng bên trong chưa nóng đều. Ngược lại, nếu chiên ở lửa quá nhỏ, chả có thể hút nhiều dầu và trở nên ngấy khi ăn.
Bước 4: Chiên đậu phụ
Đậu phụ là thành phần không thể thiếu trong mẹt bún. Để đậu có lớp vỏ vàng giòn nhưng bên trong vẫn mềm, trước tiên bạn đem đậu rửa nhẹ qua nước sạch rồi để thật ráo. Sau đó, cắt đậu thành những miếng vuông vừa ăn.
Bắc chảo lên bếp, cho lượng dầu đủ để đậu có thể vàng đều các mặt. Khi dầu nóng, lần lượt cho đậu vào chiên. Không nên cho quá nhiều đậu cùng lúc vì nhiệt độ dầu dễ bị giảm, khiến đậu lâu vàng và hút nhiều dầu hơn.
Chiên đậu ở lửa vừa, thường xuyên trở nhẹ để các mặt vàng đều. Khi phần vỏ bên ngoài chuyển sang màu vàng đẹp mắt, có độ giòn nhẹ thì gắp đậu ra.
Đặt đậu lên đĩa có lót giấy thấm dầu để loại bỏ phần dầu thừa. Nếu muốn thưởng thức đậu ngon nhất, nên chiên gần thời điểm ăn để giữ được độ nóng và lớp vỏ giòn.
Một mẹo nhỏ khi làm bún đậu mắm tôm là không nên cắt đậu thành miếng quá nhỏ. Những miếng đậu có kích thước vừa phải sẽ dễ chiên vàng mà phần ruột vẫn giữ được độ mềm béo đặc trưng.
Bước 5: Pha mắm tôm
Trong món ăn này, mắm tôm là phần tạo nên hương vị đặc trưng. Một chén mắm được pha hài hòaị sẽ giúp đậu phụ, thịt luộc, chả cốm và bún hòa quyện hơn khi thưởng thức.
Để pha một chén mắm tôm vừa ăn, bạn chuẩn bị:
- 3 thìa mắm tôm
- 1 thìa đường
- 1 quả quất
- 1 quả ớt tươi
- 1 thìa canh dầu chiên đậu
- 1/2 thìa rượu trắng
- Tỏi băm hoặc thái lát tùy thích
Cho mắm tôm vào một chiếc bát sạch. Tiếp theo, thêm đường, nước cốt quất và rượu trắng theo định lượng đã chuẩn bị. Cho thêm một thìa canh dầu chiên đậu rồi dùng đũa đánh đều hỗn hợp.
Khi đánh, bạn có thể khuấy nhanh tay để các nguyên liệu hòa quyện và phần mắm hơi bông lên. Sau đó, thêm tỏi và ớt đã sơ chế vào.
Cuối cùng, nếm thử rồi điều chỉnh lại độ chua, ngọt và cay tùy khẩu vị. Nếu thích vị chua rõ hơn, có thể thêm quất. Nếu muốn vị dịu hơn, tăng một chút đường. Trường hợp thích ăn cay, thêm ớt tươi theo sở thích.
Không có một công thức pha mắm tôm duy nhất phù hợp với tất cả mọi người. Quan trọng là cân bằng được vị mặn đặc trưng của mắm với vị ngọt của đường, vị chua thơm của quất và một chút cay từ ớt.
Nếu mắm có mùi khá nồng, có thể thêm một lượng nhỏ rượu trắng. Tuy nhiên, chỉ nên dùng vừa đủ để làm dịu mùi, tránh cho quá nhiều khiến chén mắm bị gắt.
Bước 6: Cắt bún và hoàn thành
Sau khi các nguyên liệu đã được chuẩn bị xong, bạn tiến hành cắt và sắp xếp mẹt bún.
Bún lá cắt thành những miếng vừa ăn. Thịt ba chỉ và chân giò thái thành lát mỏng. Chả cốm cắt thành những miếng dài vừa phải. Đậu phụ có thể giữ nguyên miếng đã chiên hoặc cắt nhỏ hơn tùy sở thích.
Chuẩn bị một chiếc mẹt hoặc khay lớn rồi lần lượt xếp bún, đậu phụ, thịt luộc và chả cốm. Rau tía tô, kinh giới, rau mùi, xà lách và dưa chuột xếp xen kẽ để mẹt ăn trông đẹp mắt hơn.
Cuối cùng, đặt chén mắm tôm đã pha ở giữa hoặc bên cạnh mẹt.
Khi ăn, bạn có thể lấy một miếng bún, kết hợp cùng đậu phụ, thịt luộc, chả cốm và rau thơm rồi chấm vào chén mắm. Vị mềm của bún, béo thơm của thịt, giòn nhẹ của đậu và mùi thơm đặc trưng của rau hòa quyện trong từng miếng ăn.
Để món ăn ngon hơn, phần đậu và chả cốm nên được chiên gần thời điểm thưởng thức. Nhờ vậy, các nguyên liệu vẫn giữ được độ nóng và hương vị hấp dẫn.
Tại sao nên chọn mắm tôm Mikiri?
Trong món bún đậu, mắm tôm không chỉ đơn thuần là phần nước chấm ăn kèm mà còn góp phần định hình hương vị của cả món ăn. Vì vậy, chọn loại mắm có vị phù hợp sẽ giúp việc pha chế dễ dàng hơn và giữ được nét đặc trưng vốn có của món ăn.
Mắm tôm Mikiri được làm từ 80% tôm biển, trải qua 6 tháng lên men, tạo nên hương vị đặc trưng của mắm tôm cùng độ đậm vừa phải. Khi pha cùng đường, quất, ớt và một chút rượu trắng, phần mắm dễ điều chỉnh theo khẩu vị, từ chua, ngọt đến cay.
Đặc biệt, vị mắm đậm đà nhưng vẫn có thể kết hợp linh hoạt với các nguyên liệu quen thuộc trong bún đậu. Khi chấm cùng đậu phụ chiên vàng, thịt luộc, chả cốm và rau ăn kèm, mắm giúp cân bằng vị béo và làm món ăn trở nên trọn vị hơn.
Không chỉ dùng cho bún đậu, mắm tôm Mikiri còn có thể dùng làm nước chấm hoặc gia vị cho nhiều món ăn quen thuộc. Nhờ đó, một sản phẩm có thể sử dụng linh hoạt trong căn bếp gia đình, nhất là với những món cần vị mắm đặc trưng.
Mẹo giúp món ăn ngon hơn
Để mẹt bún đậu mắm tôm có hương vị ngon và các nguyên liệu giữ được độ hấp dẫn, bạn có thể lưu ý một số điểm sau:
- Để đậu thật ráo trước khi chiên: Đậu còn nhiều nước dễ khiến dầu bắn khi cho vào chảo. Đậu khô ráo cũng giúp bề mặt nhanh vàng và giòn hơn.
- Chiên đậu ở lửa vừa: Nhiệt độ quá cao khiến đậu dễ cháy bên ngoài trong khi phần ruột chưa nóng. Lửa vừa giúp các mặt vàng đều và phần bên trong vẫn mềm.
- Luộc thịt vừa chín: Không nên luộc thịt quá lâu vì thịt có thể bị khô. Sau khi vớt ra, ngâm vào nước lạnh giúp thịt săn chắc và dễ thái.
- Thái thịt thành lát vừa phải: Lát thịt không quá dày sẽ dễ kết hợp cùng bún, rau và đậu khi ăn.
- Rau ăn kèm phải thật ráo: Sau khi rửa, nên để rau ráo nước rồi mới bày lên mẹt. Điều này giúp các nguyên liệu không bị ướt và giữ được độ tươi ngon.
- Pha mắm ngay trước khi ăn: Mắm tôm sau khi pha nên được thưởng thức trong thời gian phù hợp để giữ hương vị tốt nhất.
- Cân bằng vị khi pha: Đường và quất là hai nguyên liệu giúp điều chỉnh vị của chén mắm. Nên thêm từng chút rồi nếm lại thay vì cho quá nhiều ngay từ đầu.
- Xếp mẹt ngay trước khi thưởng thức: Đậu phụ và chả cốm ngon hơn khi còn nóng. Vì vậy, nên chuẩn bị rau, bún và thịt trước, sau đó mới chiên đậu và chả cốm rồi bày ra mẹt.
Câu hỏi thường gặp
Bún đậu mắm tôm gồm những gì?
Một mẹt bún đậu cơ bản thường có bún lá, đậu phụ chiên, thịt luộc, chả cốm, rau thơm và mắm tôm pha. Tùy khẩu vị, bạn có thể thêm dưa chuột hoặc một số nguyên liệu khác để mẹt ăn đa dạng hơn.
Có thể thay mắm tôm bằng loại nước chấm khác không?
Có. Nếu không quen với hương vị đặc trưng của mắm tôm, bạn có thể dùng nước mắm chua ngọt hoặc một loại nước chấm phù hợp với khẩu vị. Tuy nhiên, hương vị món ăn sẽ có sự thay đổi so với phiên bản truyền thống.
Làm sao để mắm tôm bớt nồng?
Bạn có thể thêm một lượng nhỏ rượu trắng khi pha, kết hợp cùng quất và đường để cân bằng hương vị. Không nên cho quá nhiều rượu vì có thể làm chén mắm bị gắt. Ngoài ra, việc đánh kỹ mắm cùng các nguyên liệu cũng giúp hương vị hòa quyện hơn.
